Dźwięki towarzyszą nam każdego dnia. Jednak w środowisku pracy, szczególnie w przemyśle, budownictwie, logistyce czy produkcji, hałas potrafi osiągać poziomy zagrażające zdrowiu – zwłaszcza słuchowi. Przez wiele lat ochrona słuchu była marginalizowana, a środki zabezpieczające dobierane przypadkowo. Dziś podejście do tej kwestii zmieniło się diametralnie – nie tylko ze względu na zmiany w przepisach prawa, ale przede wszystkim na rosnącą świadomość skutków długotrwałego narażenia na hałas.
Sprawdź najważniejsze zagadnienia związane z ochroną słuchu w miejscu pracy: od obowiązujących norm, przez poziomy hałasu, po rodzaje ochronników słuchu i ich zastosowanie.
Zgodnie z Kodeksem pracy i Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1997 roku, każdy pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia środków ochrony indywidualnej, jeżeli na stanowisku pracy występują zagrożenia dla zdrowia lub życia pracownika. Hałas – szczególnie długotrwały i intensywny – jest jednym z takich zagrożeń. Co istotne, w świetle unijnego Rozporządzenia (UE) 2016/425, szkodliwy hałas został zakwalifikowany jako ryzyko najwyższej, trzeciej kategorii, czyli tej, która może prowadzić do trwałego uszczerbku na zdrowiu.
To oznacza, że ochrona słuchu w pracy powinna być traktowana z taką samą powagą, jak zabezpieczenie przed upadkiem z wysokości czy kontakt z substancjami chemicznymi.
Hałas w miejscu pracy może mieć różne źródła – maszyny, narzędzia pneumatyczne, transport, procesy technologiczne. Kluczowe są jednak wartości natężenia dźwięku. Jeśli poziom hałasu przekracza 80 decybeli, pracodawca ma obowiązek zapewnić środki ochrony słuchu. Przy poziomie 85 dB – ich stosowanie staje się obowiązkowe i niepodlegające dyskusji. Dodatkowo miejsca narażone na taki hałas muszą być odpowiednio oznaczone i monitorowane.
Warto dodać, że 85 dB to nie jest ekstremalny hałas – to mniej więcej poziom głośnej rozmowy na ulicy lub hałasu w zatłoczonym biurze. Dlatego zagrożenie występuje częściej, niż się wydaje.
Środki ochrony słuchu muszą być zgodne z normami serii EN 352, które precyzują wymagania dla poszczególnych typów ochronników. Normy te są gwarancją, że produkt został przetestowany i rzeczywiście zapewnia określony poziom ochrony.
Najczęściej spotykane to:
Oprócz tego warto zwrócić uwagę na współczynnik tłumienia SNR (Single Number Rating), który określa, o ile decybeli dany model redukuje hałas. Im wyższy współczynnik SNR, tym większa ochrona – ale uwaga: za duże tłumienie również może być niepożądane, jeśli ogranicza możliwość komunikacji lub słyszenia sygnałów alarmowych.
Najpopularniejszymi formami ochrony są nauszniki przeciwhałasowe i wkładki do uszu. Te pierwsze sprawdzają się w warunkach dużego hałasu, są trwałe i łatwe do zakładania. Ich wersja z montażem do hełmu jest niezastąpiona np. na budowie. Wkładki z kolei są lekkie, dyskretne i dobrze izolują, ale muszą być prawidłowo założone, co bywa wyzwaniem dla mniej doświadczonych użytkowników. W ostatnich latach popularność zdobywają również ochronniki aktywne, które tłumią hałas impulsowy (np. wystrzały, uderzenia), ale pozwalają słyszeć dźwięki mowy.
Przy wyborze odpowiedniego modelu kluczowe jest uwzględnienie kilku czynników: poziomu hałasu, częstotliwości jego występowania, rodzaju pracy, a także indywidualnych preferencji użytkownika. Błędem jest kierowanie się wyłącznie ceną – źle dobrany ochronnik może okazać się nieużywany lub wręcz uciążliwy. Należy również pamiętać o regularnym sprawdzaniu stanu technicznego środków ochrony i ich wymianie – zarówno zatyczki, jak i poduszki uszczelniające w nausznikach mają określoną żywotność.
Wprowadzenie skutecznych środków ochrony słuchu w miejscu pracy to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim troska o zdrowie pracowników. Ubytek słuchu, w przeciwieństwie do wielu innych urazów, rozwija się powoli i często jest wykrywany zbyt późno. Dobrze dobrany ochronnik, dopasowany do realnych warunków pracy, może skutecznie zapobiec trwałym uszkodzeniom.
Warto zadbać także o edukację – pracownicy powinni wiedzieć, jak korzystać z ochronników, jak je przechowywać i kiedy wymieniać. Świadomość i praktyczne podejście do BHP to najlepsze połączenie, które gwarantuje realne bezpieczeństwo.
Sprawdź ofertę Larks BHP – internetowej hurtowni artykułów BHP, gdzie znajdziesz certyfikowane nauszniki, wkładki przeciwhałasowe, modele montowane do hełmów, a także szeroki asortyment odzieży roboczej, rękawic i obuwia ochronnego. Postaw na jakość, która chroni – i wybierz środki ochrony słuchu, którym naprawdę możesz zaufać.
